|
|
| Puławy |
Puławy - pochodzenie nazwy miasta
Etymologia nazwy naszego miasta nie jest do końca jasna. Istnieje kilka różnych hipotez próbujących wyjaśnić genezę nazwy ”Puławy”. Wszystkie te założenia łączą ją jednak ze słowami i pojęciami bezpośrednio związanymi z rzeką. Językoznawcy jako źródłosłów ”Puław” podają pojęcie ”pulwy” czyli nadwiślańskie łęgi. Nazwa miasta może być również związana ze staropolskim wyrazem ”pławy”, czyli przeprawianie się przez wodę, ”pława”, czyli znak, boja oznaczająca mieliznę, lub ”pławia” czyli nurt, prąd rzeczny. Od początku istnienia Puław rzeka Wisła była czynnikiem, który decydował o rozwoju gospodarczym osady. W związku z tym nazwa miasta być może pochodzi od pojęć związanych z rzeką takich jak ”pławica” - łódka lub ”pławba” - pływanie, żeglowanie.
Istnieje również koncepcja mniej naukowa, wywodząca się z ludowych podań, wedle której nazwa miasta ma swój początek w legendarnej opowieści. W historii tej pewien magnat, który przejeżdżał przez osadę, zmęczony usiadł na ławie, która pod jego ciężarem złamała się na pół. W związku z tym człowiek ten ogłosił, że osada ta powinna nosić nazwę ”pół ławy”. I tak według legendy powstała nazwa „Puławy”.
Rys historyczny
Puławy powstały na początku XVII wieku jako niewielka osada handlowo- rybacka położona u przeprawy przez Wisłę. W latach 1671-76 Stanisław Herakliusz Lubomirski – marszałek wielki koronny – zaczął wznosić na stromym skraju wiślanej skarpy obronny pałac, zaprojektowany przez znanego architekta Tylmana z Gameren. W 1702 roku Puławy stały się własnością rodziny Sieniawskich. W czasie wojny północnej w 1706 roku wojska szwedzkie dowodzone przez króla Karola XII przeprawiły się przez Wisłę i spaliły osadę. Odbudowę i przebudowę osady pałacowej podjęła Elżbieta Sieniawska i jej córka Zofia, żona Augusta Czartoryskiego. W ten sposób Puławy przeszły w ręce rodu Czartoryskich. To za sprawą tego rodu Puławy stały się znanym ośrodkiem życia politycznego i kulturalnego kraju, zyskując miano „Polskich Aten”. Na dworze księcia Adama Czartoryskiego (syna Augusta) i jego żony Izabeli z Flemmingów przebywali wybitni twórcy i artyści, tacy jak: Grzegorz Piramowicz, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Julian Ursyn Niemcewicz, Jan Paweł Woronicz, Franciszek Zabłocki i wielu innych. Za sprzyjanie powstaniu Tadeusza Kościuszki caryca Katarzyna II ukarała Czartoryskich spustoszeniem Puław przez wojska carskie. Po powstaniu księżna Izabela podjęła decyzję o odbudowie i znacznej rozbudowie parku. Powstał wtedy Dom Gotycki, Świątynia Sybilli, Brama Rzymska, oraz Kaplica wzorowana na rzymskim Panteonie. Pomysłodawcą wszystkich budowli powstałych w tamtym czasie na terenie osady był architekt Chrystian Piotr Aigner. Po upadku powstania listopadowego w 1831 roku dobra puławskie zostały skonfiskowane przez rząd carski, a w 1845 roku Puławy przemianowano na Nową Aleksandrię. W 1862 roku w Puławach powstał Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny, przemianowany w 1869 roku na Instytut Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa, który pod nazwą Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa istnieje do dziś. W ten sposób Puławy stały się ważnym ośrodkiem naukowym; tradycję tę wciąż kontynuują liczne instytucje naukowo-badawcze. W roku 1906 Nowa Aleksandria uzyskała prawa miejskie. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku nazwę miasta ponownie zmieniono z Nowej Aleksandrii na Puławy.
W czasie I wojny światowej wojska rosyjskie wybudowały w Puławach drewniany most na Wiśle, który został zniszczony w 1939 roku i odbudowany w pierwszych latach po wojnie. W czasie II wojny światowej w 60 % zniszczona została zabudowa miasta. Wraz z decyzją o ulokowaniu w Puławach kombinatu chemii ciężkiej rozpoczął się okres intensywnego rozwoju gospodarczego miasta. Już w okresie międzywojennym Puławy stały się ważnym ośrodkiem naukowym (na bazie utworzonego przez władze carskie w 1869 roku Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego). Aktualnie miasto jest siedzibą wielu placówek naukowych o znaczeniu ogólnopolskim: Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, filii Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, Instytutu Nawozów Sztucznych, Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii. Gospodarczy charakter Puław wyznacza działalność Zakładów Azotowych „Puławy” S.A. – największego polskiego wytwórcy nawozów azotowych, melaminy i kaprolaktamu.
W Puławach toczy się także bogate życie kulturalne. Obok wielu imprez lokalnych i regionalnych znalazły tu swoje miejsce cyklicznie odbywające się imprezy o ugruntowanej renomie, znane w kraju i za granicą, takie jak: Puławskie Spotkania Lalkarzy, Międzynarodowe Warsztaty Jazzowe, Międzynarodowe Warsztaty Muzyki Kameralnej czy Ogólnopolski Konkurs Tańców Polskich „O Pierścień Księżnej Izabeli”.
Źródło - www.um.pulawy.pl
|
|
|
|
|
| Who is Online |
Users last 24 hours:
0 Registered, 0 Hidden and 1 Guest |
Registered users:
None
|
| Users last hour:1 |
| [ Who is Online ] |
In total there is 1 user online :: 0 Registered, 0 Hidden and 1 Guest
Registered Users: None
Most users ever online was 19 on 2009-07-15, 13:49 |
|
|
